Kazakistan'ın Tarihi
Kazakistan'ın Tarihi
Tarihi
Çağdaş Kazakistan Öncesi
Tarih
Çağdaş Kazak Türklerinin kökenleri
1400'lü yıllara kadar gitmektedir. 1400'lü yıllarda çeşitli Türk kavimlerinin
bir araya gelmesiyle Orta Asya'da yeni bir boy doğmuştur. 1400'lü yıllar
öncesinde Kazak toprakları pekçok Türk devletinin kurulduğu geniş bozkır
alanlarıdır.
Kazak stepleri dahil Orta Asya'da
Milattan Önce 5000-1200 yılları arası; Afayesnova, Andrenova ve Karasuk
kültürleri gibi kültürleri yaşamıştır. Bu döneminden sonra Kazak steplerinde
kurulan medeniyetler şöyle sıralanabilir: Sakalar, Xiongu, Çi-çi yönetimindeki
Xiongu'lar, Aparlar, Göktürk Kağanlığı, Batı Göktürk İmparatorluğu, Hazarlar ve
Bulgar Dönemi, II. Göktürk Kağanlığı, Türgiş Devleti, Arap Akınları, Karluklar
ve Kimekler, Karahanlı Devleti, Oğuz Yabgu, Kıpçaklar, Büyük Selçuklu
İmparatorluğu, Harzemşahlar Devleti, Moğol Hakimiyeti, Altın Orda Devleti
dönemleri.
Çağdaş Kazakistan'ın
Doğuşu
Çağdaş Kazak Türklerinin doğuşu:
Altın Orda Devleti'nin yıkılmasından sonra Deşt-i Kıpçak yöresinde bulunan Türk
kavimleri Nogay Han etrafında toplanarak Nogay Hanlığı'nı kurdular. Daha sonra
Kazak Hanlığı'na dönüşen bu hanlık 1465'ten 1847'ye kadar Kırgız
Bozkırlarındaki Türk kavimlerinin ortak adı oldu. Kazak Hanlığı, bugünkü
Kazakistan toprakları üzerinde üç parçadan oluşuyordu: Büyük Cüz, Küçük Cüz,
Orta Cüz. Cüzler Hanın oğulları tarafından yönetiliyordu. Söz konusu cüzler
1771'den sonra birbirinden bağımsız hareket etmeye başladılar. 1770 sonlarında
Kazak cüzleri güçlü Rus İmparatorluğu ve Çin arasındaki mücadele arasında
kaldı. 1847'de Kazak Hanı olan "Kenesarı Han" döneminde Ruslar, Kazak
cüzleri üzerideki egemenliğini tam olarak sağladılar. 1863'te tüm Orta Asya'da
bir "Rus Generalliği" kuruldu ve bu generallik bölgeyi bölümlere
ayırdı. Bu dönemde Ruslar Kazak bölgesini, "Kazak Kırgızları Hanlığı"
olarak adlandırdı. 1900'lerle birlikte pekçok Rus, Kırgız Bozkırlarına
yerleşmeye başladı. 1906'da Orta Asya'yı Rusya'ya bağlayan demiryolu bitirildi.
Açlık ve politik sebeplerle
1912-1917 yılları arasında Rus hükümetine karşı Orta Asya'da ayaklanma başladı.
1917'de Çarlık Rusya'da ihtilal olması sebebiyle Orta Asya'da bağımsız dönem
yaşandı. 1917-1920 yılları arasında eski Kazak cüzleri biraraya gelerek
bağımsız "Alaş Orda Devleti"ni kurdular. Hükümet Başkanı, Alikhan
Bokeikhanov, başkenti Semey olan bu devlet üç yıl yaşayabildi. 1920'den sonra
Ruslar egemenliği ele geçirdiler ve bu tarihten sonra Sovyet Sosyalist
Cumhuriyetler Birliği dönemi başladı.
SSCB Dönemi
1920'de Orta Asya'da Ruslar iki
Sovyet Cumhuriyeti kurdular. Bugünkü Kazakistan'da kurulan Cumhuriyete Ruslar
"Kırgızistan Özerk SSC" adını verdiler. 1925'de ise yanlış
adlandırıldığı gerekçesiyle Rus yönetimi; Kırgızistan Özerk SSC adını,
"Kazakistan Özerk SSC" olarak değiştirdi. İlk dönemler Orenburg şehri
de Kazakistan'a dahildi ancak daha sonra Rusya'ya bağlandı. 1936'da Özerk
ibaresi kaldırılarak "Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti"
kuruldu. 1924'den 1934'e kadar tarım politikaları nedeniyle sorunlar yaşandı.
Pekçok Kazak boyu, Uygur bölgesine göç etti. II. Dünya Savaşı'nda zor dönemler
geçiren ve nüfusunda büyük azalma olan Kazakistan SSC, Sovyet Sosyalist
Cumhuriyetler Birliği dönemi boyunca Sovyet tarım politikalarının uygulandığı
bir merkez oldu. 1990 yılında meydana gelen ekonomik krizler ve Sovyet
Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin yıkılmasından sonra 1991 yılında bağımsız
olarak dünya arenasında yerini aldı.
Kazakistan'ın Tarihi Kazakista hakkında bilgi Çağdaş Kazakistan Öncesi Tarih Çağdaş Kazakistan'ın Doğuşu SSCB Dönemi
2012-02-18 tarihinde Dosyabak.com tarafından Araştırmalar Tarih kategorisine eklenen bu içerik toplam 2632 kez ve en son 2026-05-25 01:33:02 tarihinde görüntülenmiş.