Kalori Nasıl Ölçülür?
Kalori Nasıl Ölçülür?
Kalori denilince
aklımıza gıdalar gelir ama aslında kalori bir enerji birimidir. Her çeşit
enerji kalori ile ölçülür. Bilimsel olarak 1 gram suyun ısısını 1 derece
yükseltmek için gerekli enerji miktarıdır diye tarif edilir. Nedendir bilinmez
gıda ve fizik dalı ile uğraşanlar arasında enerjinin birimi ile ilgili garip
bir anlaşmazlık vardır. Gıda uzmanlarının 1 kalori dedikleri değer aslında
bilimsel olarak 1.000 kalori yani 1 kilokaloridir.
İnsanlar egzersiz
yaparak kalori yaktıklarını söylerler. Bu pek doğru bir ifade değildir. Kalori
enerjidir, enerji ise yakılamaz ama yiyecekler yakılabilir. Kömür yakıldığında
içindeki enerji nasıl açığa çıkıyorsa vücut da yiyeceklerdeki yağ, protein ve
karbonhidratları alevsiz olarak kimyasal yolla yakarak enerji elde eder.
Kimyada genel bir
kural vardır. Eğer iki kimyasal reaksiyona aynı elementlerle başlıyor ve
sonunda aynı şeyleri elde ediyorsanız, reaksiyonun şekli ne olursa olsun, elde
edilen enerji miktarı aynıdır. Bu nedenle, bir yiyecek metabolizmada yakılınca
elde edilen enerji, aynı yiyeceği ateşte yakmakla elde edilecek enerji ile
aynıdır.
Yiyeceklerin
kalori miktarını ölçen ve kalorimetre adı verilen alet, bir su tankı ve onun
içine batırılmış, yüksek basınçlı oksijen bağlantısı olan çelik bir kaptan
oluşan basit bir düzenektir.
Kalorisi
ölçülecek yiyecek çelik kaba konulur, oksijen verilerek tutuşturulur. Yanma
bitince kabı çevreleyen sudaki ısı yükselmesi ölçülür. Derece olarak ısı
yükselme miktarı ile kilogram olarak suyun ağırlığı çarpılınca sonuç doğrudan
(gıda uzmanlarının kullandığı) kalori miktarını verir.
İnsanlar bu
şekilde yiyeceklerin kalori miktarlarını ölçerlerken bir şeyin farkına
vardılar. Hangi yiyeceğin içinde olurlarsa olsunlar bütün protein türlerinin
bir gramları aynı miktarda kalori veriyorlardı. Aynı şeyler yağlar ve
hidrokarbonlar için de geçerliydi. Protein ve karbonhidratların her bir gramı
4, yağların ise 9 kalori içeriyordu.
O halde yiyecekleri tek tek yakarak kalori miktarlarını ölçmeye gerek yoktu. Bir yiyecekte kaç gram yağ, protein ve karbonhidrat olduğu biliniyorsa iş kolaydı. Protein ve karbonhidrat gramajlarını 4, yağınkini ise 9 ile çarparak yiyeceğin toplam kalori miktarı bulunabiliyordu.
Yine de kalorimetre ile insan vücudu arasında küçük bir fark vardır. Kalorimetrede yiyeceğin tümü yakılır. Vücutta ise yağın yüzde 2'si, karbonhidratın yüzde 5'i, proteinin de yüzde 8'i sindirilip parçalanmadan yani enerjiye dönüşmeden vücuttan çıkar gider. Hassas değerlendirmelerde bu farkı hesaba katmak gerekir.
Kalori Nasıl Ölçülüyor kalori hakkında bilgi
2013-02-25 tarihinde Dosyabak.com tarafından Araştırmalar kategorisine eklenen bu içerik toplam 3522 kez ve en son 2026-05-12 07:54:56 tarihinde görüntülenmiş.