3-Türkiye Tarihi (Anadolu Selçuklu Devleti)
3-Türkiye Tarihi (Anadolu Selçuklu Devleti)
ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ
KURULUŞ DEVRİ:
SÜLEYMANŞAH DÖNEMİ:
- Anadolu Selçuklu
Devleti Selçuk Beyin soyundan gelen Kutalmış Beyin oğullarından Süleyman
Şah tarafından kuruldu.
- Süleyman Şah ,
Bizans'tan Konya ve çevresini Bizans'ta aldı. Daha sonra İznik'i de alarak
başkent yaptı. Böylece yeni bir Türk devleti kurulmuş oldu.
- Bizans aleyhine
sınırlarını genişleten Süleyman Şah, Bizans'ın taht kavgalarından
yararlanarak Güney Marmara kıyılarını, Kocaeli yarımadasını, Üsküdar ve
Kadıköy'ü ele geçirdi.
- Süleyman Şah'ın
Anadolu'da bağımsız bir devlet kurması Melikşah'ın hoşuna gitmedi. Porsuk
isminde bir komutanı Anadolu'ya gönderdi.Fakat Süleyman Şah bağımsızlığını
korudu.
- Süleyman Şah
daha sonra güneye yönelerek Çukurova ve Antakya'yı aldı.
- Süleyman Şah
Halep'i almak isteyince Suriye Selçuklu sultanı Tutuş'la arasının
açılmasına neden oldu. Yaptıkları savaşta Süleyman Şah öldü.
- Süleyman Şah
ölünce oğulları Melikşah'ın yanında tutulduğundan Anadolu Selçukluları bir
süre başsız kaldı.
NOT:Süleyman
Şah'ın mezarı günümüzde Suriye sınırları içinde bulunan ancak Türk toprağı olan
CABER KALESİNDEDİR.
I. KILIÇARSLAN
DÖNEMİ:
- Melikşah'ın
ölümüyle serbest kalarak , Anadolu'ya gelerek babasının tahtına oturdu.
- Saltanat boşluğu
nedeniyle boşalan Selçuklu birliğini yeniden düzene koydu.
- Bizans
imparatoru Aleksi Kommen'in entrikaları sonucu, ilk Türk denizcisi olan Çaka
Bey'i ortadan kaldırdı.
- I. Haçlılarla
mücadele etti. Haçlı ordusu çok kalabalık olduğu için Haçlılara yıpratma
savaşı yaptı. Haçlı ordusunun ancak beşte biri Anadolu'dan geçerek Kudüs'e
ulaştı.
- I. Haçlı
seferinde İznik kaybedildiğinden Konya başkent oldu ve yıkılana kadar da
başkent olarak kaldı.
- Babası gibi
doğuda fetihlere yöneldi. Ve sınırlarını Musul'a kadar genişletti.
- Büyük Selçuklu
sultanlarını tanımayarak kendini Büyük Sultan ilan etti. Bu nedenle Büyük
Selçuklu komutanlarıyla yaptığı savaşı kaybetti. Habur ırmağından geçerken
boğularak öldü.
I. MESUT DÖNEMİ:
- Konya üzerine
yürüyen Bizans imparatorunu ağır
bir yenilgiye uğrattı.
- Tahtta bulunduğu
dönemin sonlarına doğru ll. Haçlı savaşı ortaya çıktı.Haçlılar ağır bir
yenilgi aldı.
- Anadolu'da
Türkmen birliğini sağlamaya çalıştı.
- İlk bakır
Selçuklu parası zamanında
basılmıştır.
ll. KILIÇARASLAN
DÖNEMİ:
- Sultan l. Mesut
ölünce erine oğlu ll. Kılıçarslan geçti.
- Başa geçince
önce kardeşlerin ayaklanmalarını bastırdı.Böylece devlet otoritesini
bastırdı
- Bizans'la
anlaşıp batı sınırlarını güvence alına aldı.
- Danişmentliler
Beyliğine son verdi..
- ll. Kılçarslan
Döneminde lll. Haçlı Seferi çıktı. Oğulları ile birlikte savaşarak
Haçlıların Anadolu'ya zarar vermesini engellediler.
- ll. Kılıçarslan
döneminin en önemli olayı Miryokefalon savaşıdır.
- MİRYOKEFALON SAVAŞI:
1) Bizansın Haçlılarla işbirliği yapı Anadolu'daki bazı yerleri ele geçirmesi bu durumun Bizansın Türkleri Anadolu'dan çıkarabileceği umudunu artırması
2)Bizansın Türkleri
tamamen yok edip Anadolu'dan atmak istemesi
Selçuklu
ve Bizans ordusu Denizli yakınlarındaki Mirokefalon Vadisinde karşılaştı. ll. Kılıçarslan Bizans'ı ağır bir yenilgiye uğrattı. Bizans
imparatoru ağır şartlar taşıyan bir antlaşma imzaladı.
SONUÇLARI:
·
Bizans'ın
Malazgirt Zaferinden beri devam eden Anadolu'yu Türklerden geri alma umudu sona
erdi.
·
Malazgirt
Zaferi; Anadolu'nun kapısını Türklere açarken, Miryokefalon Zaferi, Anadolu'nun
Türk yurdu olduğunu ve Türklerden bir daha geri alınmayacağını bütün dünyaya
gösterdi.
·
Bu
zaferden sonra Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kabul edildi.
·
Bizans
Anadolu'daki saldırılarına son verip savunmaya geçti.
DEVLETİN YÜKSELİŞİ:
l. GIYASEDDİN
KEYHÜSREV:
·
ll.Kılıç
Arslan'ın oğludur.
·
Bunun
döneminde devlet yükselme dönemine başlamıştır.
·
Trabzon
Rum İmparatorluğu üzerine bir ordu göndererek kapanmış olan Karadeniz ticaret
yolunu açtı.
·
Samsun
ve Antalya'yı alarak Akdeniz ve Karadeniz ticaretinde söz sahibi oldu.
·
Antalya'da
gemi yapımı için tersaneler kurdurup burada güçlü bir deniz gücü oluşturuldu.
İZZEDDİN KEYKAVUS:
·
l.
Gıyaseddin Keyhüsrev'in oğludur.
·
Trabzon
Rum İmparotorluğu'ndan Kastamonu ve Sinop'u alarak Karadeniz ticaret yolunun
güvenliğini sağladı.
·
Sinop
ithalat ve ihracat limanı haline geldi. Böylece Anadolu Selçuklularının
denizlerdeki durumu daha da güçlendi.
·
Trabzon
Rum İmparatorluğu vergiye bağlandı.
ALÂEDDİN KEYKUBAT
DÖNEMİ:
·
l.
İzzeddin Keykavus'un oğludur.
·
Anadolu
Selçuklu Devletinin her yönden en parlak devridir.
·
Antalya
yakınlarındaki Kandelor kalesini alarak Alâiye olarak değiştirdi.Burada bir
tersane kurdu..
·
Doğu
Anadolu'ya bir sefer yaparak Mengüceklilerin Erzincan Kemah koluna son verdi.
·
Anadolu
bir yönetim altında birleştirildi.
·
Kırım'a
bir donanma göndererek Suğdak şehrini ele geçirdi.İpek Yolunun Karadeniz'e
ulaştığı noktada bulunan Sugdak şehrinin
alınmasıyla önemli ticaret limanları
Selçukluların egemenliğine girmiş oldu.
·
Ticareti
geliştirmek için birçok kervansaray yaptırdı.
·
Olası
Mogol saldırısına karşı gerekli
önlemleri aldı. Surları güçlendirirken Eyyubilerle de anlaştı.
·
Bu
dönemde Harzemşahlarla da Yassı çemen savaşını yaptı.
·
YASSI ÇEMEN SAVAŞI: (1230)
Nedenleri:
·
Harzemşahların
Anadolu Selçuklularının elindeki Ahlat kalesini ele geçirmesi
Sonuçları:
·
Harzemşahlar
yenildi ve yıkılma sürecine girdi.
l.
Alaeddin Keykubat Kayseri'de verdiği bir ziyafette zehirlenerek öldü.
ANADOLU SELÇUKLU
DEVLETİNİN YIKILIŞI:
ll. GIYADEDDİN
KEYHÜSREV DÖNEMİ:
·
Alâeddin
Keykubatın oğludur.
·
Devleti
iyi yönetemedi.
·
Ekonomi
bozuldu, ekonomiyi düzeltmek için halka ağır vergiler koydu.
·
ll.Gıyaseddin
Keyhüsrev vezirliğe Sadedin Köpek'i getirdi.Fakat hükümdarı kışkırtarak devlete
önemli hizmetleri olmuş devlet adamlarını öldürttü.
Ancak
bu vezirin kendine zarar vereceğini
düşünen hükümdar onu ortadan kaldırdı.
·
Diyarbakır'ı
alarak Suriye Eyyubilerine zarar verdi.
·
Bu
dönemde Baba İshak ayaklanması çıktı. Ayaklanma Amasya Tokat'a kadar yayıldı.Bu
Türkmen ayaklanması güçlükle bastırıldı.Ayaklanma
devletin
direncini iyice zayıflattı.Moğol istilasına ortam hazırladı.
·
Moğollarla
Kösedağ Savaşı yapıldı.
·
KÖSEDAĞ SAVAŞI (1243):Busavaşla birlikte Anadolu
Selçukluları büyük bir yenilgi aldı. Anadolu Selçukluları yıkılma sürecine
girerken
Anadolu'da
Moğolların egemenliği altına girdi.Anadolu Selçukluları Moğollara her yıl vergi
vermeyi kabul ettiler.
Anadolu Selçukluları bu savaştan
sonra yıkılma sürecine girdi. Moğollar bu dönemden sonra Anadolu'yu işgale
başladılar. İstedikleri Selçuklu
şehzadesini başa geçirdiler istemediğini tahttan indirdiler.Sonuçta 1308 de
Anadolu Selçukluları tarihten silindi. Bundan sonra Anadolu toprakları
üzerinde birçok beylik kuruldu.Bu
beylikleri geçmeden önce Haçlı seferlerinin nedenleri ve sonuçları
anlatılacaktır.
ANADOLU SELÇUKLU DEVLETİ Süleymanşah Dönemi I. Kılıçarslan Dönemi I. Mesut Dönemi Ll. Kılıçaraslan Dönemi Miryokefalon Savaşı L. Gıyaseddin Keyhüsrev İzzeddin Keykavus Alaeddin Keykubat Dönemi Yassı Çemen Savaşı (1230) Ll. Gıyadeddin Keyhüsrev Dönemi Kösedağ Savaşı (1243) MİRYOKEFALON SAVAŞI
2012-02-09 tarihinde Dosyabak.com tarafından DersNotları Tarih kategorisine eklenen bu içerik toplam 3759 kez ve en son 2026-05-10 13:15:20 tarihinde görüntülenmiş.