Kurtuluş Savaşı Yılları-1

Kurtuluş Savaşı Yılları-1

KURTULUŞ SAVAŞI ÖNCESİ

Kuva-yı Milliye Hareketi

Düşman işgalleri karşısında yurdun çeşitli yörelerinde ortaya çıkan milli direniş teşkilatlarına Kuvayı Milliye denir. İlk direnişler, güney cephesinde Fransızlara karşı başlamıştır. Kuvayı Milliye, teşkilat olarak batıda Yunan işgallerine karşı ortaya çıkmıştır.

İstanbul Hükümeti'nin işgaller karşısındaki çaresizliği, Mondros Ateşkes Antlaşması ile orduların dağıtılması Kuvayı Milliye'nin ortaya çıkmasına neden olan etkenlerdir.

1919'un Temmuz ve Ağustos aylarında yapılan Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde Kuvayı Milliye'nin insani ve maddi yönden desteklenerek ortak bir cephe oluşturulması kararlaştırıldı ve böylece Batı Cephesi meydana geldi.

Sivas Kongresi'nden sonra Ali Fuat Paşa, düzenli orduların oluşturulmasından sonra da İsmet Paşa Batı Cephesi komutanlığına getirilmişlerdir.


Mustafa Kemal'in Samsun'a Çıkışı (19 Mayıs 1919)

I.Dünya Savaşı'nda Suriye'de görev yapan Mustafa Kemal, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası İstanbul'a geldi. İstanbul’dan vatanın kurtuluşunu mümkün görmeyen Mustafa Kemal Anadolu'ya geçmeye karar verdi.

Samsun ve çevresinde Türkler ile Rumlar arasındaki çatışmaları önlemek isteyen İstanbul Hükümeti, Mustafa Kemal’i 9.Ordu Müfettişi olarak görevlendirdi.

Mustafa Kemal, Doğu Anadolu'da sivil ve askeri kurumlara emretme yetkisini de alarak 16 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a hareket etti.

Asıl amacı milli mücadeleyi başlatmak ve organize etmek olan Mustafa Kemal arkadaşlarıyla birlikte 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a ayak bastı.

Bu tarih, Kurtuluş Savaşı'nın başlangıç tarihi olarak kabul edilir.


Havza Bildirisi (28 Mayıs 1919)

M.Kemal, milli bilincin uyandırılması amacıyla yayınladığı bildiriyle, bütün yurtta işgallerin protesto edilmesini ve mitingler tertiplenmesini istedi.


Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)

M.Kemal ile Rauf Paşa, Ali Fuat Paşa ve Kazım Karabekir haberleşerek ortak bir genelge yayınladılar.

Bu genelgenin maddeleri şunlardır:

 a-Vatanın bütünlüğü ve milletin istiklali tehlikededir.

 b-İstanbul Hükümeti üzerine düşen vazifeyi yerine getirememektedir.

 c-Milletin istiklalini, milletin azim ve kararı kurtaracaktır.

 d-Vatanın her türlü etki ve denetimden uzak bir bölgesinde (Sivas'ta) milli bir kurul toplanmalıdır.

 e-Her ilden milletin güvenini kazanmış üç kişi seçilerek acele ve gizli olarak bu kurula gönderilmelidir.     

 *ÖNEMİ:

 1-Kurtuluş Savaşı'nın sebebini ve yöntemini açıklar.

 2-Kurtuluş Savaşı'nın resmen ilanıdır.

 3-Milli egemenlik yolunda ilk adımdır.

 *NOT: Yetkilerini aştığı gerekçesiyle İstanbul'a geri çağırılan Mustafa Kemal, dönmeyince görevinden alındı. M.Kemal, hem görevinden, hem de askerlikten istifa ettiğini bildirdi.(7–8 Temmuz 1919)


Erzurum Kongresi (23 Temmuz 1919)

Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti tarafından Ermenilere karşı düzenlenen bu kongreye Mustafa Kemal de katılmış ve başkan olarak seçilmiştir.

Kongrede alınan kararlar şunlardır:

 1-Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür bölünemez.

 2-Vatanın bağımsızlığını İstanbul Hükümeti sağlayamazsa geçici bir hükümet kurulacaktır.

 3-Manda ve himaye kabul edilemez.

 4-Milli iradeyi hâkim, Kuvayı Milliye'yi etken kılmak esastır.

 5-Azınlıklara, milli bütünlüğü ve egemenliği zedeleyici ayrıcalıklar verilemez.

 6-Meclisin toplanmasına çalışılacaktır.

 *NOT: Kongre sonunda "Temsil Heyeti" seçilmiş ve Mustafa Kemal heyet başkanı olmuştur.


Sivas Kongresi (4–11 Eylül 1919)

Yurdun her tarafından temsilcilerin katıldığı kongrede, Erzurum Kongresi kararları kabul edilmiştir. Manda meselesi uzun tartışmaların ardından reddedilmiştir. Bütün cemiyetler, "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adıyla birleştirilmiştir.

Temsil Heyeti, sayıca genişletilmiş, yetkileri artırılmış ve başkanlığına yine Mustafa Kemal getirilmiştir.


Osmanlı Hükümetleri Ve Temsil Heyeti

Anadolu'da, işgallere karşı çıkanlar, Mustafa Kemal ve arkadaşlarının etrafında bir araya geliyorlardı. Bu ilk tepkiler zamanla yerini direnişe ve mücadeleye bıraktı. İstanbul Hükümetleri, Anadolu'da işgallere karşı çıkma eylemi olarak başlayan ve milli mücadele olarak adlandırılan bu hareketten rahatsız oldular. İtilaf Devletleri'nin bu direnişe kızacağını ve tüm yurdun da elden gideceğini savunan İstanbul Hükümetleri, işgalci devletlerin baskılarıyla mili mücadeleyi baltalamaya çalışmışlardır. Bu hükümetlerden en fazla milli mücadele karşıtlığı yapan, Damat Ferit Paşa Hükümetidir. 

Anadolu'da ise Temsil Heyeti, milli bir hükümet gibi, T.B.M.M. açılana kadar görevini yapmıştır.


Amasya Görüşmeleri (22 Ekim 1919)

Ali Rıza Paşa Hükümeti'nin temsilcisi, Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Mustafa Kemal arasında Amasya'da yapılmıştır. Aşağıdaki şu konularda bir anlaşma sağlanmıştır:

1.Türk vatanının bütünlüğünün ve bağımsızlığının korunması.

2.Müslüman olmayan azınlıklara devletin birliğini bozacak ayrıcalıklar tanınmaması.

3.Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin İstanbul Hükümeti'nce tanınması.

4.Mebuslar Meclisi'nin Anadolu'da, güvenli bir yerde toplanması.

5.İtilaf Devletleri'yle Osmanlı Devleti'nin barış amacıyla yapacağı konferansa Temsil Heyeti'nce de uygun görülecek kişilerin gönderilmesi.

İstanbul Hükümeti, anlaşma maddelerini benimsediği halde, meclisin Anadolu'da toplanmasını kabul etmedi.

*ÖNEMİ: İstanbul Hükümeti görüşmelere katılmakla Temsil Heyeti'nin varlığını tanımış oldu.

 dosyabak.com

Temsil Heyeti'nin Ankara'ya Gelişi (27 Aralık 1919)

Mustafa Kemal ve Temsil Heyeti, yakın bir tarihte toplanacak olan Osmanlı Mebuslar Meclisi'nin çalışmalarını yakından takip edebilmek amacıyla Ankara'ya geldiler. Coğrafi konumu, ulaşım ve haberleşme kolaylığı ile Batı Cephesi'ne yakın oluşu nedeniyle Ankara merkez olarak kabul edilmiştir.


Son Osmanlı Mebusan Meclisi Ve Misak-ı Milli

Mustafa Kemal İstanbul'un işgal altında olması nedeniyle buradaki meclisin rahat çalışamayacağını, sıhhatli kararlar alamayacağını, alınsa bile uygulanamayacağını söylemiştir.

Başşehrin İstanbul olması, padişahın varlığı ve anayasa gereği meclis,12 Ocak 1920'de İstanbul'da toplandı.

Kendisi İstanbul'a gidemeyen Mustafa Kemal, meclis başkanı seçilmek ve Müdafaa-i Hukuk Grubu kurulmasını istediyse de bu mümkün olmadı. Osmanlı mebusları, kendi aralarında Felah-ı Vatan Grubu'nu oluşturdular. Bu grup, Misak-ı Milli adlı bir bildiri yayınlayarak bunu mecliste ilan ettiler.


Misak-ı Milli Kararları

1-Türklerin çoğunlukta olduğu yerler Türk vatanıdır.

2-Halkının çoğunluğu Arap olan ülkelerde ve vatandan koparılmak istenen Batı Trakya ve Doğu Anadolu'da kaderini tayin için halk oylaması yapılmalıdır.

3-Kapitülasyonlar kaldırılmalıdır.

4-Azınlıklara, dışarıdaki Türklere verilen haklar kadar hak verilebilir.

5-Güvenliği sağlanmak şartıyla boğazlar dünya ticaretine açılabilir.


*ÖNEMİ: Misak-ı Milli, milli mücadelenin hedefini, vatanın sınırlarını ve bağımsızlık esaslarını benimseyip gerçekleştirmeye çalışmıştır.


tag Kuvayı Milliye Mustafa Kemal İsmet Paşa Mondros Ateşkes Antlaşması İstanbul Hükümeti Havza Bildirisi Amasya Genelgesi Erzurum Kongresi Sivas Kongresi Amasya Görüşmeleri Son Osmanlı Mebusan Meclisi Misak-ı Milli

2012-11-23 tarihinde Dosyabak.com tarafından DersNotları T.C.İnkılapTarihi kategorisine eklenen bu içerik toplam 1490 kez ve en son 2016-12-08 19:04:02 tarihinde görüntülenmiş.