Koşma Nedir?

Koşma Nedir?

11 heceli dörtlüklerden oluşan en yaygın şiir türüdür koşma. Koşmanın özelliklerini ve çeşitlerini örneklerle desteklenmiş şekilde aşağıdaki yazımızda bulabilirsiniz… Koşma, Türk Halk edebiyatında doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, toplumsal olaylar gibi konuların işlendiği en sık kullanılan şiir türü. Dörtlüklerden oluşur. Dörtlük sayısı genellikle 3, 5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11’li kalıbıyla yazılır. Şair koşmanın son bendinde ismini ya da mahlasını söyler. Koşmalar dile getirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelleme, taşlama, ağıt gibi isimler alır. Karşılıklı konuşma şeklinde yani “dedim” “dedi” diye başlayan dizelerle de söylenebilir. Bu tür koşmalara “mürâcaa” ismi verilir. Bütün kafiyeleri cinaslı olan koşmalara “tecnis” denir. Koşmanın Özellikleri

1. Türk Halk edebiyatının en çok sevilen, en çok kullanılan nazım şeklidir.

2. Dörtlüklerle söylenir.

3. Dörtlük sayısı genelde 3 veya 5’tir.

4. Koşmalarda en çok 11’li hece ölçüsü kullanılır. 4+4+3=11 ya da 6+5=11.

5. Genelde yarım kafiye kullanılır.

6. Kafiye örgüsü; ilk dörtlük; aaab, abab, aaba veya abcb şeklinde olup diğer dörtlükler cccb, dddb şeklindedir.

7. Koşmada, tabiat güzellikleri, sevgi, ayrılık, yiğitlik, yakınma, ıstırap, eleştiri, hayata ait görüşler konu alabilir.

8. Genelde şiirin içinde özellikle de son dörtlükte şairin mahlası bulunur. 9. Dil sade, anlatım yalın ve içtendir. 10. Koşmalar işlenen konulara göre çeşitli isimler alır. Bunlar aynı zamanda âşık edebiyatı nazım türleridir.

Koşma Çeşitleri

1- Güzelleme: Doğa güzelliklerini sevgiyle içe içe işleyen lirik şiirlerdir. Kadın, at gibi sevilen varlıkları övmek için söylenen koşmadır. Dinleyin ağalar medhin eyleyim Elma yanaklımın kara kaşlımın O gül yüzlerine kurban olayım Dal gerdanlımın da sırma saçlımın Noksanî

2- Koçaklama: Yiğitlik, kahramanlık, vuruşma konularını işleyen ve bu kavramları öven, koşma nazım şekliyle söylenen şiirlerdir. Benden selam olsun Bolu Beyine Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır Ok gıcırtısından kalkan sesinden Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir Köroğlu

3- Taşlama: Toplumdaki bozuk yönleri, kişilerin eksikliklerini, zaafları eleştirmek için söylen koşmalardır. Bu şiirlerde şair son derece acımasızdır. Aksak ve eksik yönler açıkça eleştirilir. Not: Konu bakımından taşlamanın Divan Edebiyatındaki karşılığı hicviyedir. Nesini söyleyim canım efendim Gayrı düzen tutmaz telimiz bizim Arzuhal eylesem deftere sığmaz Omuzdan kesilmiş kolumuz bizim. Serdarî

4.Ağıt: Ölen bir kişinin ardından söylenen ve onun iyiliğinin, mertliğinin dile getirildiği koşmalardır. Not: Bunların dışında koşma nazım biçiminin kullanıldığı münferit ağıtlar da vardır. Sefil baykuş ne gezersin bu yerde Yok mudur vatanın illerin hani Küsmüş müsün selâmımı almadın Şeydâ bülbül şirin dillerin hani Kağızmanlı Hıfzî


tag Koşma Nedir Koşmanın Özellikleri Koşma Çeşitleri Güzelleme nedir Koçaklama nedir Taşlama nedir Ağıt nedir konu özeti ders notları

2012-02-11 tarihinde Dosyabak.com tarafından DersNotları Edebiyat kategorisine eklenen bu içerik toplam 1126 kez ve en son 2016-12-03 09:06:13 tarihinde görüntülenmiş.