Dolaşım Sistemi Konu Özeti

Dolaşım Sistemi Konu Özeti

DOLAŞIM SİSTEMİ

—  Kanı vücuda pompalayan kalp, besin ve oksijeni hücrelere taşıyan kan ve kanın akış yönünü belirleyen damarlar dolaşım sistemini oluşturur.

KALP: Kalbin iç kısmı incelendiğinde tam ortadan ikiye ayrılmış olduğu görülür.

—  Her iki bölümde de biri üstte, biri altta olmak üzere iki odacık bulunmaktadır.

—  Sağ ve soldaki bölümlerde üstte olan odacıklara kulakçık, altta olan odacıklara ise karıncık denir.

—  Karıncıklar ve kulakçıklar arasında kapaklar vardır. Bu kapaklar sadece tek yöne doğru açılır. Kapaklar, kalbin içindeki kan akışının tek yöne doğru olmasını sağlar, kanın geriye doğru akmasını engeller.

—  Kalbin sağ tarafında bulunan üst bölüm sağ kulakçık, alt bölüm ise sağ karıncıktır.

—  Sol tarafında bulunan üst bölüm sol kulakçık, alt bölüm ise sol karıncık olarak adlandırılır.

—  Karıncıklarda kas tabakaları kulakçıklara göre daha kalın ve güçlüdür. Bunun nedeni karıncıkların kanı pompalama işlevinin daha fazla olmasından kaynaklanır. 

—  Kalbi çalıştıran kalp kası, çalışması sırasında kasılma gevşeme hareketi yapar.

—  Kalp kan aracılığıyla;

Ø  Vücudun ihtiyacı olan besin ve oksijeni dağıtmada,

Ø  Atık maddeleri toplamada,

Ø  Kirlenen kanın temizlenmesi için ilgili organa pompalamada görev alır.

DAMARLAR: Vücudumuzun her noktasına besin ve oksijen ulaştıran damarlarımız farklı yapı ve görevlere sahiptir. Bunlar;

Ø  Temiz kanı kalpten vücuda taşıyan atardamar,

Ø  Vücuttan toplanan kirli kanı kalbe getiren toplardamar,

Ø  Dağıtım, alım işlemlerinde en küçük noktalara kadar ulaşabilen ince yapılı kılcal damarlardır.

KAN: Vücudunuz için gerekli olan besin ve oksijen damarlar içinde dolaşan kan aracılığıyla taşınmaktadır.

—  Kan, pek çok kırmızı hücreden meydana gelmiştir. Ama kanın içinde bulunan tüm yapılar kırmızı renkte değildir.

—  Kanın yapısı incelendiğinde en fazla sayıda görünen kan hücreleri alyuvarlardır.

—  Kırmızı kan hücreleri adıyla da bilinen alyuvarlar, kana kırmızı rengini verir. Hücrelere oksijen götürür ve hücredeki karbondioksiti geri alır.

—  Alyuvarlar, oluşumları sırasında çekirdeklidir, olgunlaşmalarıyla birlikte çekirdeklerini kaybeder. Çekirdeklerini daha fazla oksijen taşıyabilmek için kaybederler.

—  Alyuvarlara göre daha az görünen ve çekirdekli olan hücreler akyuvarlardır. Renkleri beyazdır.

—  Kızamık, grip gibi hastalıklara karşı akyuvar hücreleri savaşır.

—  Bu beyaz hücreler, vücudun mikroplara karşı savunmasında görevlidirler.

—  Kanda bulunan bir başka hücre kan pulcuklarıdır.

—  Kan pulcukları, boyutunun çok küçük olması nedeniyle mikroskopta görülemeyebilir.

—  Kan pulcukları kanın pıhtılaşmasında görev alır. Bu göreviyle kan kaybını önler.

—  Kanda kan hücreleri ile birlikte bu hücrelerin damarlar içinde hareketini sağlayan kan sıvısı da bulunur. Kan sıvısı plazma olarak adlandırılır.

—  Kan hücreleri plazma içinde yüzer. Plazmanın içinde ayrıca şeker, vitamin, madensel maddeler ve özel salgı maddeleri de bulunmaktadır.

—  Temiz kanın tüm vücutta geçirdiği yolculuğa büyük dolaşım, temizlenmek üzere kanın akciğerlere yaptığı yolculuğa ise küçük dolaşım denir.

—  Kirli kan, toplardamar ile kalbin sağ kulakçığına gelir. Karıncık ve kulakçıklar arasındaki kapak, kirli kanın kulakçığa gelmesi ile açılır ve kan sağ kulakçıktan sağ karıncığa gönderilir.

—  Sağ karıncık, temizlenmesi için kanı akciğerlere yollar. Akciğerlerde temizlenen kan, kalbin sol kulakçığına gelir. Aradaki kapak yine açılır ve kan sol karıncığa geçer.

—  Sol karıncık kanı vücuda pompalar.

KAN GRUPLARI: Kan grupları kişiye özgü olan bir özelliktir. Dört çeşit kan grubu bulunmaktadır. Bunlar; A, B, AB ve 0 grupları olarak adlandırılır. Kan gruplarının adlandırılması, kanın içinde bulunan proteinlere göre yapılır.

—  Kana ihtiyacı olan insanlara kan verilmesine kan nakli denir. Kan nakli, kan gruplarının uygunluğuna göre yapılmalıdır.

—  Her kan grubu kendi içerisinde birbirinden kan alıp verebilir.

—  Sıfır ve AB kan grupları farklı bir özelliğe sahip olarak bilinmektedir.

—  Sıfır kan grubu, diğer tüm kan gruplarına kan verebildiği için genel verici, AB kan grubu ise diğer tüm kan gruplarından kan alabildiği için genel alıcı olarak adlandırılır. Oysa günlük yaşamda böyle bir uygulama yoktur. Yani hastanede AB kan grubundan bir insandan alınan kan A, B ya da sıfır kan grubu insanlara verilmez.

—  Farklı kan grupları arasında kan alış verişi birçok sağlık problemine, hatta ölümlere yol açabilir.

—  Kan grupları tayin edilirken bir de Rh faktörü belirlenir. Kan grupları Rh faktörüyle beraber adlandırılır. Rh faktörü bazı bireylerde Rh pozitif, bazı bireylerde ise Rh negatiftir.

—  Kan gruplarıyla beraber Rh faktörü de kan naklinde önemlidir.


tag Dolaşım Sistemi Konu Özeti fen ders anlatımı kan grupları büyük dolaşım plazma küçük dolaşım kan pulcukları kılcal damarlar toplardamar atardamar kualkçık karıncık

2012-12-04 tarihinde Dosyabak.com tarafından DersNotları FenveTeknoloji kategorisine eklenen bu içerik toplam 5333 kez ve en son 2016-12-10 09:49:51 tarihinde görüntülenmiş.